Het leven en de werken

jan-dejong.nl

THUIS  |  ESSAYS  |  500 WOORDEN  |  COLUMNS  |  RECENSIES LTM  | JAN DE JONG OP CUBRA.NL  |  FOTO'S 


Mooie Keetje uit Oosterhout,

'Het Noordbrabantsche meisje'

(Hildebrand: Camera Obscura)

afbeelding: Cubra


 

Terug in de tijd  |

27 oktober 2012

 

Vannacht is het zover: dan mogen we met zijn allen weer een uurtje terug in de tijd. Maar alle fraaie sprookjes en andere theorieŽn ten spijt, zal ik er maar weinig van merken. Goed, morgenvroeg misschien een uurtje eerder wakker maar allez. Het is zondag, dus dan draai ik me nog een keer lekker om. Het zou pas spannend worden als we ook echt een uur terug gingen in de tijd. Dat ik, zeg maar, om twee uur wegrijd uit Amstelveen en na een voorspoedige reis zo tegen drieŽn thuis in Brabant voor de deur uitstap. Op dat moment slaat de kerkklok. ĎHa, drie uur,í denk ik nog. Maar nee hoor, het is opnieuw twee uur en ik sta weer in Amstelveen. Kan ik potdomme die hele reis opnieuw maken.

Er zijn over dat terugreizen in de tijd hele boekenkasten volgeschreven. Het genre heet fantasy en dat is niet voor niks. Terug in de tijd kun je alleen in je hoofd en dan nog vooral als je een jaartje ouder wordt. Ik heb daar zelf wel een zeker talent voor ontwikkeld, voor dat tijdreizen. Geef me een rustig uurtje en ik zit zo weer in de jaren zeventig. Of zestig. Of vijftig. En zelfs voor de negentiende eeuw draai ik mijn hand niet om. Op mijn gemak met de stoomtram van Breda via Oosterhout naar Dongen (of met de trekschuit over de Mark naar Oudenbosch). Voor dat soort reizen heb je niet veel meer nodig dan een beetje rust en voor rust ben ik altijd wel te porren. Godfried Bomans heeft ooit deze definitie op de wereld losgelaten: een heer is iemand die met rust gelaten wil worden. Als je ít zo bekijkt, ben ik op en top een heer.

Voor mensen met een ongeduriger geest is de geschiedschrijving uitgevonden. Als je niet uit jezelf terug kunt naar het verleden, dan zijn daar tegenwoordig boeken voor. Zeg het maar, waar wil je heen? Japan in de Middeleeuwen? Daar bestaan boeken over! ItaliŽ in de Renaissance? Boeken! Londen tijdens de aanval van onze eigen admiraal De Ruyter? Boeken, boeken, boeken! Meer dan je in je hele leven bij elkaar gelezen krijgt.

En er komen er goddank steeds meer bij. Wil je iets weten over Veenhuizen rond 1850? Sinds een paar jaar ligt Het pauperparadijs in de winkels. Ben je nieuwsgierig naar de geschiedenis van Oosterhout? In 2009 verscheen Oosterhout 200 jaar stad van Cock Gorisse. En zoek je een mooi historisch overzicht van Gilze en Rijen door de eeuwen heen? DanÖ moet je nog even wachten.

Want over twee weken verschijnt De historische canon van Gilze en Rijen, een mooie uitgave van de plaatselijke Heemkring. Vanaf dat moment gaat mijn geschiedenis in ťťn klap vijfentwintig eeuwen terug. En daís wel even andere koek dan vannacht de klok een armzalig uurtje terugzetten.