Het leven en de werken

jan-dejong.nl

THUIS  |  ESSAYS  |  500 WOORDEN  |  COLUMNS  |  RECENSIES LTM  | JAN DE JONG OP CUBRA.NL  |  FOTO'S 


Mooie Keetje uit Oosterhout,

'Het Noordbrabantsche meisje'

(Hildebrand: Camera Obscura)

afbeelding: Cubra


 

Eenhoorns in het wild  |

2 juni 2012

 

 

Het bestuur van Noord-Brabant heeft weer eens een wild idee. Ze willen vijf soorten grote wilde dieren loslaten in de provincie en noemen dat dan ‘Big Five’. In het Engels, want die dieren komen uit het buitenland en verstaan geen Nederlands. Het lijkt mij eerlijk gezegd wel wat, die otters en zwijnen, edelherten en wisents. Of wisenten, dat weet ik even niet. Want ik ben er nog nooit meer dan één tegelijk tegengekomen.

Alleen bij de lynx heb ik zo mijn vraagtekens. Bestaat dat beest eigenlijk wel? In de Middeleeuwen schreef Jacob van Maerlant een soort encyclopedie van alles wat Gods aarde aan fraais in de etalage had staan. Der naturen bloeme heette dat boek. En het bevatte handige beschrijvingen van vogels en slangen, zoogdieren en bomen, stenen en metalen. Keurig geordend en voorzien van wat nuttige toepassingen en een stichtelijk woord. Daar had je nog eens iets aan.

Maar er stonden ook monsters en duivels in. En dieren die Van Maerlant onmogelijk zelf gezien kon hebben. De eenhoorn bijvoorbeeld. Omdat de hoorn van dit fabeldier een zekere geneeskrachtige werking heette te hebben, werden het arme beest volop bejaagd. En juist dat jagen viel niet mee, want eenhoorns waren erg schuw en lieten zich doorgaans niet zien. Mochten er al middeleeuwers geweest zijn, die Van Maerlant in twijfel te trokken, dan kon je hen met dit biologische feit eenvoudig om de oren slaan. “Natuurlijk heb je er nog nooit eentje gezien. Het staat hier toch: zij zijn hartstikke schuw!”

Met de lynx is het net zo. Om het onzichtbare bestaan van deze forse kat aannemelijk te maken, bewijzen onze biologen net iets te veel. “Natuurlijk zie je hem niet,” roept de een, “want hij is schuw.” “En bovendien al eeuwen uitgestorven,” voegt de ander daar haastig aan toe. Ik vraag me dan meteen af wie er gelijk heeft. Natuurlijk, ik heb er tijdens mijn spaarzame boswandelingen nog nooit één gezien. Maar komt dat nou omdat hij uitgestorven is, of omdat hij zich verstopt? Misschien verstopt hij zich al eeuwenlang zo goed, dat het líjkt dat ie uitgestorven is.

En wie zegt mij dan dat het beest eigenlijk wel bestaat? Is het niet gewoon een moderne variant op die middeleeuwse eenhoorn? Daar was immers ook geen spoor van te bekennen. Maar zo lang hij keurig in de ‘Maerlant’ stond, speelden we allemaal braaf het spelletje mee en deden alsof.

En nu wil Johan van den Hout de lynx gaan uitzetten in West-Brabant. Ik snap dat wel, Van den Hout is eco-gedeputeerde en heeft dus verder niet zoveel omhanden. Maar om ons, eenvoudige Brabanders, daarom nou op te zadelen met een niet bestaande soort…

De gedeputeerde is nog op zoek naar een geschikte plek, zegt hij. Alsof dat wat uitmaakt! Wat mij betreft zet hij die lynx gewoon naast die draak. In de Efteling.