Het leven en de werken

jan-dejong.nl

THUIS  |  ESSAYS  |  500 WOORDEN  |  COLUMNS  |  RECENSIES LTM  | JAN DE JONG OP CUBRA.NL  |  FOTO'S 


Mooie Keetje uit Oosterhout,

'Het Noordbrabantsche meisje'

(Hildebrand: Camera Obscura)

afbeelding: Cubra

 


Het centrum van de wereld  |

30 juli 2011

 

Mijn lief en ik lopen door Londen en weten één ding zeker: dit is het centrum van de wereld. Nou wordt daar op andere plaatsen en in andere tijden natuurlijk wel wat genuanceerder over gedacht. In de jaren zestig was het Amsterdam, toen journalist Henk Hofland op een terras aan het Spui zat, van zijn glas wodka nipte en vol overtuiging zijn pleintje ‘de navel van de wereld’ noemde. Anderen, met wat minder vaste grond onder de voeten, noemden de stad zelfs ‘magies sentrum’. Ach, je bent jong en je zweeft wat.

Nee, dan is de nominatie van Londen wetenschappelijk toch wat beter onderbouwd. De verdeling van de aardbol in wester- en oosterlengte begint hier: bij de nulmeridiaan. En ook de wereldwijde indeling in uren en dagen heeft zijn oorsprong in Londen. De datumgrens ligt precies aan de andere kant van de wereld. Alleen als de zon recht boven Londen staat, is het overal op aarde dezelfde dag. Need I say more?

Toch is er één piepklein minpuntje aan te wijzen. Londen is alleen maar het centrum van de wereld, omdat de Londenaars dat zelf zo verzonnen hebben. ‘Laten we de aardkloot in 360 graden verdelen,’ bedacht er ooit eentje. ‘Dat lijkt me handig bij het navigeren.’ ‘Maar waar beginnen we dan?’ wilde zijn meest nabije collega weten. De eerste keek om zich heen en haalde de schouders op. ‘Hier?’ stelde hij voor.

Dat kunnen wij ook, moeten ze van de week in Chaam gedacht hebben. En ze begonnen net zo lang met passers en potloden op de kaart van de Benelux te krassen, totdat twee lijnen elkaar precies boven Chaam kruisten. ‘Wij zijn het middelpunt van de hele wereld!’ juichten de dorpelingen. Voor een gemiddelde inwoner van Chaam (Chaamer? Chaameling?) is alles ten oosten van Tilburg Siberië en heeft de Benelux iets van het hele universum. Het is een wereldbeeld waar ik verder niet aan wil tornen.

Voor de zekerheid lieten ze afgelopen woensdag Fränk Schleck een beeld onthullen dat hun oprisping kracht van wet moest geven. Daardoor heeft de proclamatie ook de krant nog eens gehaald. (‘Als ik op die rotonde sta, lijkt Chaam het centrum van de wereld,’ glunderde burgemeester Harrie Nuijten in De Volkskrant.) Dat dus ook weer geregeld, dachten ze in Chaam.

Mis. Want een paar boogscheuten verderop ligt Moergestel. En daar kunnen ze ook krassen en lijnen trekken. Met als resultaat dat Moergestel ook al jaren het middelpunt van de Benelux is.

Vanuit Londen kijken wij naar dat Brabantse gesteggel, zoals een overvliegende arend naar de eekhoorntjes in het bos kijkt: met geamuseerde verwondering. En kunnen er met onze wereldstedelijke pet niet bij waarom iemand überhaupt het middelpunt van de Benelux zou willen zijn. Of zoals een Londenaar reageerde aan wie wij in de pub de commotie probeerden uit te leggen: ‘They want to be the middle of what?’